Verdwenen historische boerderij Vught was makkelijk te redden

De Bergenshuizensche Hoeve voor storm en sloop. Het steile dak doet een oude constructie vermoeden.

Een eeuwenoude boerderij is niet meer. Half januari zijn de sloopwerkzaamheden begonnen en nu is het gebouw in Vught voor eeuwig verdwenen. Terwijl het gemakkelijk gered had kunnen worden, stelt deskundige Adriaan van Abeelen in een interview met Hart van Nederland. “Met het herstel van de rieten kap – die toch al aan vervanging toe was – is de restauratie al voor 90 procent klaar.”

Omwonenden en belangengroepen hebben zich nog ingezet voor het behoud van het pand. Maar het mocht niet baten. Om een of andere vage reden, waarschijnlijk laksheid en gebrek aan deskundigheid door de lokale overheid, stond het op geen enkele monumentenlijst.

Storm

In juni vorig jaar trof een storm de witte Bergenshuizensche hoeve, waardoor het dak gedeeltelijk instortte. De hoogbejaarde bewoners hadden – aldus de gemeente – al een onherroepelijke sloopvergunning op het monumentale pand. Zij hebben de boerderij, die volgens sommigen uit 1388 dateerde, laten slopen en niemand kon hen tegenhouden.

Was die boerderij echt zo oud? Alle media die over het gebouw berichtten, noemden 1388 als bouwjaar van de hoeve. Scepsis is hier op zijn plaats. Van Abeelen, verbonden aan stichting Groene Hart Brabant, kan dit jaar ook niet bevestigen. “De ouderdom van de inmiddels gesloopte boerderij is niet door concreet onderzoek vastgesteld, omdat deze daarvoor niet toegankelijk was”, laat hij weten.

Documenten

Wel is het waarschijnlijk dat in ieder geval de locatie al in de dertiende of veertiende eeuw bewoond zou zijn geweest, zegt Van Abeelen. Dit zou blijken uit oude documenten die de huidige familie boerderijbewoners in bezit zegt te hebben. “Uit het feit dat tot zo’n 25 jaar geleden bij de boerderij een grote tiendschuur aanwezig was, valt af te leiden dat het hier naar alle waarschijnlijkheid om een kloosterboerderij gaat. Dat maakt dan een vroege vestiging begrijpelijk.”

De stichting heeft het College van B. en W. van Vught verzocht om tijdens de sloop de hoeve op bouwhistorische kenmerken nader te laten onderzoeken. Of dat daadwerkelijk gebeurd is, is niet duidelijk. Ik heb de Brabantse gemeente gebeld om commentaar, maar daar bleek op vrijdag na 13.00 uur niemand meer te werken. Trouwens, voor die tijd doen ze hun daar werk ook niet, dat is nu wel duidelijk.

Vuilnisbelt

Het steile dak van de hoeve doet vermoeden dat het hier wel degelijk om een oude dakconstructie gaat. In steden zijn panden met middeleeuwse kapconstructies nog wel te vinden. Op het platteland zijn ze een stuk zeldzamer. De waarschijnlijk toch eeuwenoude onderdelen van de hoeve liggen nu op een vuilnisbelt te verrotten tussen de lege melkpakken en de volgepoepte luiers, bij wijze van spreken. Dat doet pijn.

 
Foto: Google Streetview