Geen kwaad woord over krakers Fort Pannerden

Ligging van Fort Pannerden, zo'n 15 kilometer ten zuidoosten van Arnhem.

We mogen Fort Pannerden eigenlijk niet meer in. Maar omdat we het enthousiast genoeg vragen, gooit de vrijwilliger de deur nog even open voor ons. Tot mijn grote verrassing is het negentiende-eeuwse verdedigingswerk de laatste jaren mooi opgeknapt. Dankzij vrijwilligers en de Gelderse gemeente Lingewaard, waar Fort Pannerden te vinden is.

Aan het fort kleeft niet één verhaal. De man die ons gisteren binnen liet, wilde ze het liefst allemaal vertellen. Maar thuis in Doornenburg, een steenworp de Betuwe in, wacht de vrouw met de spruitjes. Dus probeert onze gids het kort te houden.

Duitsers
Gracht Fort Pannerden

De laatste jaren is het fort mooi opgeknapt.

Het fort is verrezen rond 1870. Het staat op de plek waar de Rijn zich splitst in de Waal en het Pannerdensch Kanaal. Vanaf deze plek konden militairen Pruisische troepen over de Rijn zien aankomen en vooral zien of die Duitsers geen dam in de rivier gooiden om de waterlinie af te sluiten.

De enige keer dat het verdedigingswerk echt nodig was, in mei 1940, bleek het verouderde bolwerk niet meer te voldoen. Daarna raakte het in verval, ook al werd het in 1968 rijksmonument. Pas in 2000 kwam er weer leven in Fort Pannerden: krakers vestigden zich er.

Aardige jongens

Over deze groep wil onze gids geen kwaad woord horen. “Dat waren aardige jongens die anderen die het moeilijk hadden, opvingen. En zij hebben het fort ook opgeknapt.” Hij wijst op gereconstrueerde wc’s en een mozaïekvloer, volgens hem gemaakt door de krakers. “Hieronder ligt een enorme beerput”, vertelt hij vol vuur. “Die durven we niet leeg te scheppen; er kunnen nog granaten in liggen!”

Maar wat de krakers betreft: clichés over luie uitkeringstrekkers wuift de rondleidende vrijwilliger weg. Hij heeft zelf gezien hoe ‘de jongens’ werkten voor hun geld. En die beelden over de gewelddadige ontruiming, die in 2006 op tv waren, gaven een verkeerde indruk. “Wij buurtbewoners waren blij met ze”, benadrukt de Doornenburger. “Ze deden goede dingen voor het fort.”

Hotel
Fort van binnen

Het fort moet een museum worden.

De krakers moesten weg omdat de gemeente een hotel wilde bouwen in het verdedigingswerk. Deze plannen zijn later afgeblazen en nu moet het fort een cultuurhistorische bestemming krijgen. Na de ontruiming zaten de krakers er trouwens nog, toen officieel als beheerders. Later zijn ze vrijwillig vertrokken, toen onder meer de gemeente een beslissing nam om de bestemming te veranderen.

Daarna kwam er een restauratiebeurt, zodat het fort er nu fris uitziet. Komend jaar zal er waarschijnlijk een museum met kleinschalige horeca komen. Tot die tijd beheren vrijwilligers van vereniging Vrienden van Fort Pannerden het indrukwekkende bolwerk.

Foto's: Google Maps, Ben Schattenberg
Fort Pannerden

Het fort moest de Waterlinie beschermen tegen Pruisen.

Advertenties

2 thoughts on “Geen kwaad woord over krakers Fort Pannerden

  1. Hoe enthousiast deze verdwaalde Doorneburger ook moge zijn, hij heeft zijn feiten niet echt op een rijtje. Het fort is destijds van SBB gepacht door een stichting, maar deze kreeg uiteindelijk ruzie met zo’n beetje iedereen. Het fort was door die stichting echter al wel deels gerestaureerd. Vervolgens is het fort grotendeels weer leeggestolen na het stilvallen van de restauratie en kwamen na verloop van tiijd de krakers erin. Die hebben er een behoorlijke puinhoop van gemaakt, het fort volgestouwd met een ongelofelijke hoeveelheid troep, grote gaten gegraven, hier en daar de boel beschadigd. Ze waren best aardig, hoor, maar goedbedoelende prutsers moeten geen monumenten gaan beheren. Uiteindelijk is de stagnatie doorbroken door het opstellen van een nieuw plan, ditmaal door gemeente, provincie en SBB. Daar is ook subsidiegeld door en voor gekomen. Uiteindelijk heeft de gemeente het beheer van het fort gekregen en ondergebracht in een stichting, waarin ook een bestuurslid van de oude stichting heeft plaatsgenomen en is de erfpacht overgegaan. Die “gruwelijk beerput” is wel degelijk onderzocht, trouwens, daar liggen echt geen bommen en granaten meer.
    Het is een schitterend fort, er zou veel mee kunnen, meer dan er nu mee wordt gedaan, maar dat zal de toekomst verder leren.

  2. Pingback: Blog: Geen kwaad woord over krakers Fort Pannerden

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s