Cats bouwde Catshuis om Haagse sores juist te ontvluchten

Catshuis, vooraanzicht.

Indertijd is het Catshuis in zes weken gebouwd.

Alle media-ogen zijn gericht op het Catshuis. De drie sleutelfiguren van dit kabinet zitten er ‘in het geheim’ hun hoofd te breken over de zorgwekkende toekomst van Nederland. Sinds 1964 is het Haagse rijksmonument de ambtswoning van de premier. Daarvoor had het gebouw al een hele geschiedenis doorgemaakt.

De vermaarde rijmelaar en politicus Jacob Cats liet het huis bouwen in 1652. Hij doopte het optrekje ‘Sorgvliet’. De naam houdt in dat het pand een plaats is, waar de bewoner de zorgen ontvliedt. Of – in modern Nederlands – ontvlucht. Cats wijdde er zelfs een vers aan:

Ick neme deze plaats tot afkeer van de sorgen

Om daer bevrijt te sijn, om daer te sijn verborgen

Voor streken van het hof, voor streken van den haet

En wat er in Den Haegh niet selden ommegaet.

Balckenende

Dat het politiek bedrijf altijd bol heeft gestaan van de intriges, is uit deze rijmregels wel duidelijk. Het huis verrees trouwens in zes weken. De bouw vond plaats onder leiding van een timmerman, genaamd Balckenende. Of toeval bestaat weet ik niet, maar ironie bestaat zeker.

Jacob Cats

Jacob Cats

Als kern is waarschijnlijk een al bestaande boerderij gebruikt, wat het Catshuis in oorsprong nog ouder maakt. Aanvankelijk had het sjieke buitenhuis alleen maar een begane grond. Want, aldus Cats, “een huys met lage muren is dienstigh op het land en kan oock lange duren”. Ik kan het niet beter onder woorden brengen.

Oorlogsschade

Vooraanstaande Haagse families bezaten het pand in de eeuwen na Cats’ dood in 1660. In 1945 liep het pand oorlogsschade op. Na herstel gaven de laatste particuliere eigenaars, de familie Goedkoop, het pand aan de staat. Na een poging de Amerikaanse ambassade erin te vestigen, besloot de overheid er begin jaren 60 de premierswoning erin te bouwen.

Daar was eerst een verbouwing voor nodig, die heel wat langer duurde dan de zes weken van de eerste Balckenende. Die was ook wat minder duurzaam; al in 1999 was een nieuwe renovatie nodig, die maar liefst vijf jaar duurde. De zeventiende-eeuwse timmerman moet zich hebben omgedraaid in zijn graf, temeer omdat de rijksgebouwendienst bij de laatste facelift een aantal oorspronkelijke elementen illegaal heeft gesloopt.

Brand

Bij deze werkzaamheden brak ook brand uit. Daarbij kwam een bouwvakker om het leven. Sinds 2006 is het Catshuis weer in gebruik bij de regering als vergaderruimte. Ook is er een appartement in gebouwd voor de premier als vast Haags logeeradresje.

Het huis, gebouwd om de zorgen te vergeten, is deze dagen een paleis van hoofdpijn en kopzorgen voor het hele land. Dat heeft Cats nooit kunnen vermoeden. Wel zou hij tegen de drie heren en hun gevolg in conclaaf graag het vingertje willen heffen. En nog een uitspraak doen als “Een ander heeft altijt de schult. Geen mensch en siet z’n eigen bult”.

Foto's: Wikimedia
Advertenties

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s