Een bijzonder monument voor de arbeidersbeweging

Burcht van Berlage

De Burcht is geïnspireerd op Italiaanse raadhuizen.

Het is vandaag de Dag van de Arbeid. Dat vieren we in dit land niet of nauwelijks. Wel staan er in Nederland een aantal monumenten die herinneren aan onze sociale geschiedenis. Een mooi voorbeeld daarvan is de Burcht van Berlage in Amsterdam.

Dit bijzondere gebouw is een ontwerp van de beroemde Hendrik Berlage en verrees tussen 1898 en 1900. Het is het oudste vakbondsgebouw in Nederland. Tot 1991 had het indrukwekkende monument deze functie, nu huisvest het een vakbondsmuseum.

Het pand ligt aan de Henri Polaklaan. Dat is geen toeval; Polak was de oprichter van de Algemene Nederlandse Diamantbewerkersbond. Dit was een van de eerste vakverenigingen in Nederland en de club die Berlage de burcht liet ontwerpen. Tot een fusie in 1958 behield de bond dit als hoofdkwartier.

Robuust

Met het gebouw wilde Polak een monument voor de arbeidersbeweging tot stand brengen. Het robuuste gevaarte dat verrees aan wat toen nog de Plantage Franselaan heette, is een bijzonder, typisch Berlagiaans ontwerp. Het doet in sommige opzichten sterk denken aan Berlages beroemde beursgebouw aan het Damrak.

Net als voor de Beurs zocht Berlage zijn inspiratie bij middeleeuwse Italiaanse raadhuizen, die hij tijdens een studiereis had gezien.  Het massieve karakter met de ornamentering heeft hij overgenomen. De kantelen en het torentje hebben inderdaad wel iets weg van de Italiaanse Palazzi.

Lichtval
Trapportaal vakbondsmuseum

Het interieur is misschien wel indrukwekkender dan de buitenkant.

Niet alleen de buitenkant van de vakbondsburcht is de moeite van een bezoek waard. Het interieur is misschien nog wel indrukwekkender. Vooral de bijzondere lichtval in het trapportaal maakt het arbeiderspaleis een meesterwerk. Misschien is dit gebouw alles bij elkaar  wel mooier dan Berlages Beurs.

De droom van Polak is uitgekomen. Het monument aan de nu naar hem genoemde laan in de Plantagebuurt is een bijzondere herinnering aan de opkomst van de vakbeweging. Daar kan geen enkele Moskouse 1 mei-parade tegenop.

Foto's: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Advertenties

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s