Beter een mooie ruïne dan lelijke sloop

Kerk Axel

Laat de Gregorius de Grote-kerk dan maar vergaan.

Ik ben opgegroeid op een steenworp afstand van een ruïne van een middeleeuws kasteel. Dat bestaat uit niets meer dan de twee muren van de grote toren. Fascinerend, vond ik als kleuter al.

Herbestemmingen hoef je niet te zoeken voor een dergelijke resten. Dat is ook geen hele grote ramp, want de onderhoudskosten zijn relatief laag. Dus waarom laten we monumenten waar echt geen bestemming voor is, niet gewoon tot ruïne vervallen? Zeker in krimpgebieden als Zeeuws-Vlaanderen moet dat toch gewoon kunnen.

Neem nou de neogotische, katholieke Gregorius de Grote-kerk in het Zeeuws-Vlaamse Axel. Die krijgt wellicht de sloopkogel. Het is een van de vele negentiende-eeuwse religieuze gebouwen in Zuid-Nederland die zijn bestemming  kwijtraakt. Zeker niet de bijzonderste. Religieus erfgoed in een steeds minder religieus land, het wordt een steeds grotere last.

Rijke Roomsche Leven

Zeker in Zuid-Nederland staan talloze neogotische kerken uit de negentiende eeuw. Katholiek zijn mocht weer na 1848, en dat hebben ze laten zien in de tweede helft van die eeuw. Het Rijke Roomsche leven heeft bergen steen opgeleverd. Het is in Brabant bijna moeilijker om een dorp zónder dan mét neogotische kerk te vinden.

Moeten we dan treuren over zo’n neogotisch godshuis, zoals dat in Axel? Natuurlijk betekent zo’n beeldbepalend gebouw vaak veel voor een dorp. En je kunt de truttige, onverkoopbare appartementjes die er ongetwijfeld voor in de plaats komen ook nu al wel uittekenen. Een verrijking van het dorpsbeeld levert de sloop van zo’n kerk zeker niet op.

Vergaan

Maar wat moet je er dan mee? Laat het dan toch lekker langzaam vergaan, zoals de aanhang van het katholicisme blijkbaar vergaat. Een plaats als Axel heeft toch niet zo heel veel behoefte aan een nieuw winkelcentrum, een casino of wat je dan ook op die plek zou willen bouwen. Als ze daar daarop zaten te wachten, kon het ook ín die kerk gebouwd worden.

De reflex ‘Als het niet gebruikt wordt, moet het weg’ is een erg Nederlandse gedachte. Het is geen vreemd denkbeeld in een overbevolkt land. Maar Zeeuws-Vlaanderen is toch leeg aan het lopen. Daar is wel degelijk ruimte voor een ruïne. Dat is toch mooier dan lelijke sloop. En als iemand over twintig jaar weer een bestemming weet…

Bron foto: Reliwiki
Advertenties

2 thoughts on “Beter een mooie ruïne dan lelijke sloop

  1. Dat is wat ik in Nederland zo vaak mis, verval! Alles zo aangeharkt, zo netjes, onlangs in het Oltambt verrast door een paar vervallen boerenhoeven, niets mis met mooie ruines. Ik herinner me nog de avonturen rond Beeckenstein eind jaren ’40, spannend man!

  2. Pingback: Beter een mooie ruïne dan lelijke sloop

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s