Crisis biedt erfgoed mooie kansen

Klok Rijtuigenloods Amersfoort

Is het 5 voor 12 geweest in de monumentensector?

Never waste a good crisis. Komt dit zinnetje, toegeschreven aan econoom Milton Friedman, u al de strot uit? Dat is begrijpelijk. Maar deze zin hing wel een beetje boven het Nationaal Monumentencongres, dat op 8 november in Amersfoort plaatsvond. Daar kwamen bijna 600 zogenoemde erfgoedprofessionals bij elkaar, onder meer om te praten over de toekomst van erfgoed.

Is het vijf voor twaalf in erfgoedland? Dat valt wel mee. We hebben in dit land een restauratie-achterstand van 10 procent. Natuurlijk is dat 10 procent te veel, maar we kunnen ook vaststellen dat 90 procent van onze monumenten er wel goed bijstaat. Maar de kans dat dit gaat oplopen, is zeker wel reëel.

Leegstand

Een grotere bedreiging voor het Nederlandse monumentenbestand is leegstand. Elke dag komt er één boerderij leeg te staan, elke week twee kerken en elke maand een klooster. Dat vertelt Frank Strolenberg van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE). “Dat zijn wel gemiddelden”, waarschuwt hij. “Het kan betekenen dat één gemeente met twaalf lege kerken tegelijk komt te zitten.”

En daar komt dat zinnetje van Friedman om de hoek kijken. De crisis zorgt in elk geval ervoor dat het probleem zichtbaar wordt. Dat zorgt voor een urgentiebesef bij veel instellingen die met erfgoed te maken hebben. Het gevoel van ‘we moeten er wat aan doen’ komt bovendrijven.

Waardeloos

Behalve die mentale verschuiving heeft ook economische afwaardering een groot voordeel voor erfgoed. Als een monument op een stuk grond staat, waar je kantoren kunt bouwen die geld opleveren, wordt het bedreigd. Als er geen vraag is naar die grond, is het historische gebouw waardeloos. Dan kan een organisatie zo’n pand voor bijvoorbeeld 1 euro overnemen en er iets moois mee doen.

Zo’n lage investering maakt het vinden van een rendabele bestemming een stuk makkelijker. Daarnaast hebben dergelijke panden – dan moet je denken aan bijvoorbeeld industrieel erfgoed – een streepje voor bij veel ondernemers, met name in de creatieve sector. Zeker in tijden van crisis is dat een voordeel.

Samenwerking

Op zo’n monumentencongres kom je veel verschillende erfgoedorganisaties tegen. Bij de meeste daarvan heerst inderdaad dat urgentiegevoel. Een crisis dwingt die vele verenigingen tot samenwerking. Dat is misschien wel de grootste winst van de crisis.

Dus: crisis is goed voor erfgoed? Welnee, zo simpel ligt het nu ook weer niet. Maar het zorgt zeker niet alleen maar voor ellende. Het is wel aan de hele sector om de kansen te pakken die er wél zijn!

Advertenties

One thought on “Crisis biedt erfgoed mooie kansen

  1. Pingback: Crisis onverwachte bondgenoot middeleeuwse panden Zwolle « Monumentje!

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s