Ideologie bedreigt onrendabel erfgoed

Ruïne van Brederode

In een ruïne bouw je niet even een café of kantoor.

Veel Noord-Hollandse erfgoedliefhebbers schreeuwen al enige tijd moord en brand. En dat is misschien wel terecht: er gaan enkele grote monumenten in de provincie in de verkoop. Naarden-Vesting, de ruïne van Brederode bij Velsen, kasteel Radboud in Medemblik… De media in de provincie smullen ervan.

Al deze monumenten hebben één ding gemeen: de eigenaar. Dat is de Rijksgebouwendienst (RGD), de instelling die het vastgoed van de rijksoverheid beheert. Dat valt onder het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Het is nu eenmaal politieke mode om overheidsdiensten zo klein mogelijk te maken. Daar hoort de RGD ook bij.

Compacte rijksdienst

De dienst heeft al een jaar geleden het besluit genomen om een hele waslijst gebouwen af te stoten. Dat heeft ten eerste te maken met de terugtredende overheid, waardoor er simpelweg minder werkplek voor allerlei ambtenaren nodig is.

Zoals toenmalig minister Piet-Hein Donner schreef in een brief aan de Tweede Kamer: “Verruiming van het afstootbeleid van de Rijksgebouwendienst is noodzakelijk om aan te sluiten bij de doelstellingen van de compacte rijksdienst.”

Rijksbezit

Ten tweede vond Donner het niet meer nodig om monumenten te beschermen door rijksbezit. Dat staat in dezelfde brief, gedateerd op 11 november 2011. Niet de RGD, maar de monumentenwetgeving moet het verdwijnen van erfgoed tegengaan.

De Dienst geeft zijn taak als monumentenbeheerder dus op; dat mogen anderen gaan doen. In de woorden van de toenmalige minister: “Binnen het nieuwe beleid kunnen monumenten die geen functie vervullen bij de uitvoering van de rijkstaken in beginsel worden vervreemd.”

Sloop

Donner redeneerde als volgt: vroeger kocht de dienst monumentale gebouwen op om ze te behoeden voor sloop. Toen was er nog geen monumentenwetgeving. Die is er intussen wel, dus is deze taak van de RGD achterhaald.

We hier dan ook geen Noord-Hollands probleem, maar een landelijke kwestie. En we hebben hier ook niet te maken met iets dat uit de lucht komt vallen, maar met een brief van een jaar oud. Het is een beleidskeuze van de toenmalige politiek. Geen nieuws, maar nu de gevolgen concreet worden, staan velen op de achterste benen. Rijkelijk laat.

Probleem
Piet Hein Donner

Wat dacht Donner? ‘Dat doet het maatschappelijk middenveld wel even’?

Nu is er wel een serieus probleem met dit beleid. Veel gebouwen op de afstootlijst van de RGD zijn makkelijk te exploiteren, maar veel ook niet. Hoe krijg je een kasteelruïne rendabel?

“Dat doet het maatschappelijke middenveld wel even”, moet CDA’er Donner hebben gedacht. Hij praat over erfgoedorganisaties die bepaalde monumenten kunnen beheren. Alsof die oneindige fondsen hebben.

Draai

Zo makkelijk gaat dat niet. Het is toch niet de bedoeling dat sommig erfgoed ten onder gaat aan CDA-ideologie? Ik hoop dat Donners huidige opvolger Stef Blok een goede draai geeft aan het beleid en zorgt dat er een oplossing komt voor bepaalde onrendabele, maar o zo belangrijke monumenten.

Café

Ik denk dan vooral aan ruïnes, gedenknaalden en andere bouwwerken waar je niet even een café of kantoor in kunt herbergen. De taak van de overheid is voor een deel ook: oplossen wat de markt niet kan oplossen. Bepaalde monumenten zullen gewoon in het bezit van het Rijk moeten blijven.

Maar als ooit iemand zo’n monument wil slopen, zal tegen die tijd de Raad van State het wel tegenhouden. Want wie is daar nu de vice-president van? Juist…

Foto: Arch en Roel Wijnants, Wikimedia
Advertenties

4 thoughts on “Ideologie bedreigt onrendabel erfgoed

  1. Pingback: Drie ruïnes sinds rampzalig jaar 1573 « Monumentje!

  2. Pingback: Afstootlijst wordt blok aan het been minister « Monumentje!

  3. De overheid heeft een naieve voorstelliing van de mogelijkheden tot privatisering en commercialisering. Wat kun je als bedrijf of particulier met de Ruine van Brederode of het Kasteel Radboud ?
    Als ook dit soort monumenten die ons verre historisch verleden symboliseren al niet meer veilig zijn, waar gaan we dan naar toe met z’n allen.?
    Hopelijk zet het parlement zijn verstand niet op nul.

  4. Pingback: Ideologie bedreigt onrendabel erfgoed

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s