De toekomst van Nederlands oudste ruïne

Slotbosse toren

Goed voor spannende spookverhalen…

Ik wist het sinds enige maanden al 99 procent zeker, maar nu weet ik het 100 procent zeker: het Rijk stoot de Slotbosse Toren af. Plus nog een stuk of dertig monumenten, maar deze middeleeuwse steenklomp heeft een bijzondere betekenis voor mij.

Hij staat namelijk op enkele honderden meters van het huis waar ik ben opgegroeid. Mijn vader verzon er enge spookverhalen over. Als peuter mochten we onder de toren doorrennen, totdat iemand er een hek omheen zette en een bord ophing met ‘Levensgevaar! Vallende stenen’.

Slotbos

Officieel staat de Slotbosse Toren in het Brabantse Oosterhout bekend als de ruïne van het Huis ten Strijen. Ooit stond er een bos omheen, dat de lokale bevolking het Slotbos noemde, naar het kasteel dat er stond. Toen ze waren vergeten dat het bos naar het slot was genoemd, noemden ze het laatste overblijfsel van dat slot weer naar het bos: Slotbosse Toren.

Het oorspronkelijke kasteel verrees in 1288. Het bewaakte de grens tussen het Graafschap Holland en het Hertogdom Brabant, dat een stukje zuidelijker lag dan de huidige grens tussen Zuid-Holland en Noord-Brabant. Al in 1421 verloor het zijn functie voor een groot deel; de Sint-Elisabethsvloed maakte deze grensovergang toen onbegaanbaar.

Spanjaarden
Huis ten Strijen in de 17e eeuw.

Al sinds de Tachtigjarige Oorlog is het een ruïne.

Het monument is wellicht de oudste ruïne van Nederland: al in de zestiende eeuw schoten Spanjaarden het grotendeels aan gort. In de eeuwen daarna gebruikten Oosterhouters de resten als steengroeve. Veel oude panden in de omgeving hebben nog stenen van het Huis ten Strijen. In de achttiende eeuw besloten ze de laatste hoektoren als monument te behouden.

Die stortte toen nog voor de helft in, vandaar die twee muren die er wonder boven wonder nog wel staan. Sindsdien is er weinig meer aan veranderd, buiten het feit dat de ruïne nu geconsolideerd is.

Toekomst

Wat gaat er in de toekomst met het bouwwerk gebeuren? Nu het Rijk het niet meer wil hebben, moet een particuliere partij het gaan uitbaten. Neemt de nieuw opgerichte Nationale Monumentenorganisatie de toren over? Of komt er een lokaal initiatief? Ik houd u op de hoogte.

Advertenties

11 thoughts on “De toekomst van Nederlands oudste ruïne

  1. Ik woon al mijn halve leven vlakbij deze toren en hoop dat hij behouden blijft.
    Vreemd genoeg is er vorigjaar september een bouwvergunning verleend voor restauratie van de toren….. Dat zou mooi zijn.

  2. Pingback: Achthoekige toren de echte oudste ruïne van Nederland « Monumentje!

  3. Pingback: Nederlands oudste ruïne ook op afstootlijst

  4. Pingback: Drie ruïnes sinds rampzalig jaar 1573 « Monumentje!

  5. Ieder zijn of haar ding. Maar dat er nu zoveel op het speel staat daar wordt enorm drama van gemaakt. Er wordt gemekkerd als een kleinkind waar net door een moeder een speeltje is afgenomen. Monumentenzorg is een lege identiteit en omdat het in veel gevallen niet leeft in de bevolking, Ja het is een hobby van enkelen, bovendien voor sommigen is het hun boterham.

  6. Kennelijk heeft het Rijk zich de retorische vraag gesteld of Rijksmonumenten (ook) door het Rijk beheerd zouden moeten worden. En deze vraag ontkennend beantwoord. Klinkt best plausibel. Het lijkt mij ook dat het beheer en onderhoud van Rijksmonumenten geen core business des Rijks is. Daar zijn andere organisaties beter voor toegerust. Huidige commoties als zouden deze rijksmonumenten te grabbel worden gegooid door verkoop, lijken me dan ook wat voorbarig. Ook kopers moeten aan voorwaarden inzake (intenties tot) goed beheer voldoen. Zie de brief van de minister hierover: http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2013/02/05/beantwoording-kamervragen-over-afstoten-monumenten-door-het-rijk.html

  7. Monumenten liefhebbers moeten volwassen worden en de eigen broek ophouden. Het is nog maar een zeer klein deel dat afgestoten wordt door de overheid. En nu wordt er al gemekkerd. Wel monumenten willen en er niet voor willen zorgen, dat kan niet. Aan het werk, kom uit die luie leunstoel die de overheid al zolang, te lang is geweest.

    • Altijd maar hetzelfde argument! Jij denkt echt dat erfgoed een hobby is van een paar gekken die van oude dingetjes houden. Ik ben er echter van overtuigd dat erfgoed datgene is wat Europa onderscheidt van de rest van de wereld, waar alleen gekeken wordt naar de winst-verliesrekening.

      Als het aan mensen als jij zou liggen, zou het hier net zo saai worden als in Australië of Canada. Daar hebben ze in elk geval nog mooie natuur, maar die kunnen we in Nederland niet namaken. Net zoals zij ons erfgoed niet kunnen imiteren.

  8. Nu overheid steeds vaker handen aftrekt van RM en vervolgens overdraagt aan gemeenten, vrees ik voor toekomst van onze monumenten en Cultureel erfgoed in algemeen.

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s