Drie ruïnes sinds rampzalig jaar 1573

Huis ter Kleef, Haarlem

Het Huis ter Kleef in Haarlem herinnert aan oorlogshandelingen tijdens de Opstand tegen Spanje.

De Slotbosse Toren in Oosterhout is de oudste ruïne van Nederland. Dat beweerde ik eerder deze week en daar sta ik nog steeds grotendeels achter. Op deze stoutmoedige stelling kwamen er echter een aantal kritische reacties van enkele van de erfgoedliefhebbers die dit weblog lezen.

Eerst even duidelijk: wat bedoel ik met ‘de oudste ruïne’? Dan heb ik het over het gebouw dat al het langst een ruïne is. Dus een héél oud kasteel dat gisteren pas zwaar is beschadigd, tel ik niet mee.

Eik en Duinen

Dan moet je echt bij Oud Eik en Duinen zijn, schreef een lezer. De Hollandse graaf Willem II liet daar in 1234 een kapel bouwen. Die werd in 1588 gesloopt op last van de inmiddels protestant geworden Staten van Holland. Al 425 jaar een ruïne, dat is inderdaad geen slechte score.

Daar kon een andere lezer overheen. Die wees op de verruïneerde staat van kasteel Brederode in Noord-Holland. Die is al kapotgeschoten in 1573, door Spanjaarden. Overigens staat dit topmonument net als de eerder genoemde Brabantse ruïne op de afstootlijst van de Rijksgebouwendienst. In de negentiende eeuw onderging het gebouw wat romantische restauraties.

Opgeblazen
Oud Eik en Duinen

Oud Eik en Duinen: ruïne sinds 1588.

Laat 1573 nou net het jaar zijn waarin die Spanjaarden ook het Huis ten Strijen (Slotbosse Toren) onder handen namen. Daarnaast hebben zij in Haarlem in dat jaar ook de nog te bezichtigen Huis ter Kleef opgeblazen. De Spanjaarden hadden het druk dat jaar; voor kastelen was het een minder fortuinlijke tijd.

Ik kan niet achterhalen in welke maand de Spanjaarden welk kasteel teisterden. Op 440 jaar kijk je ook niet meer op een paar maanden. Dus laat ik het op een gedeelde eerste plaats houden voor Brederode, de Slotbosse Toren en Ter Kleef. Dus ver naast zat ik er in elk geval niet. De ruïnes zijn in elk geval duidelijke herinneringen aan oorlogshandelingen tijdens de Tachtigjarige Oorlog.

Hunebedden

Maar ja, wat tel je mee als ruïne? In zekere zin zijn de hunebedden in Drenthe dat ook. Die zijn zo’n 5.000 jaar oud en 4.000 jaar niet meer in gebruik. Daar vallen alle middeleeuwse kastelen bij in het niet.

Foto: Blom86, Hans Erren (Wikimedia)
Advertenties

4 thoughts on “Drie ruïnes sinds rampzalig jaar 1573

  1. Pingback: Vier monumentale sportbouwwerken | Monumentje!

  2. “De ruïne van kasteel De Oudborg (Naborchweg 10) is gelegen aan de Swalm. Van de oorspronkelijk omgrachte burcht uit de eerste helft van de 14de eeuw resteert de ruïne van een achthoekig donjon, waarvan de benedenruimte overwelfd is geweest. De bijbehorende woonvleugel en de voorburcht gingen verloren na het vertrek van de laatste bewoner rond het midden van de 15de eeuw.”, schrijft Stenvert cs. in Monumenten in Ned.
    Ook de ruine de Oudenborch in Merum (gem. Roermond) kan, als ruine, dateren uit de 16e eeuw.
    Kortom, nog niet zo eenvoudig uit te maken welke de oudste (als ruine) is.

  3. Pingback: De toekomst van Nederlands oudste ruïne « Monumentje!

  4. Pingback: Nederlands oudste ruïne ook op afstootlijst

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s