Arnhemse gevel behouden ondanks ingrepen

Sint Pietersgasthuis

De negentiende-eeuwse eigenaar restaureerde het pand ‘op zijn cuypers’.

Is er dan niets meer echt? Dat zal menig trouw lezer van dit weblog zich afvragen. Geveltjes blijken niet authentiek, Utrechtse stadskastelen blijken gereconstrueerd te zijn en dat oudste huis van ‘s-Hertogenbosch is in grote lijnen minder oud dan ze beweren. Maar er zijn ook gebouwen waar relatief weinig aan geprutst is.

Tja, honderd procent authentieke gevels houden het zonder onderhoud nou eenmaal niet zomaar vijf eeuwen uit. En over dat onderhoud waren de ideeën vroeger nou eenmaal anders dan nu. Zo kregen die Utrechtse stadspaleizen hun empire gevel rond 1800. Toen een middeleeuws pand in Arnhem een paar decennia later een opknapbeurt nodig had, waren die inzichten al een beetje veranderd.

Aluminium

Het Sint Petersgasthuis in Arnhem verrees al halverwege de veertiende eeuw. Een aluminium kelderluik aan de voorgevel meldt het jaar 1346. Of we dat precies moeten geloven, weten ik niet; in 1346 hadden ze nog geen aluminium. Het pand werd in de vijftiende eeuw verheven tot gasthuis.

gevel St jans gasthuis

De gevel is in grote lijnen authentiek.

Ruim vier eeuwen later, in 1849, was het pand vervallen. Gelukkig kocht een wijnhandelaar het toen, en geen handelaar in bouwmaterialen of zo. De nieuwe eigenaar had kennelijk een romantisch inborst en liet het pand restaureren.

Cuyperse wijze

Helaas gebeurde dat wel volgens de ideeën van toen. Op cuyperse wijze kreeg het gebouw neogotische pinakels en grote spitsboogramen. Verder verscheen er rond 1890 op de begane grond een voor die tijd moderne winkelpui met spiegelruit. Maar het grootste deel van de gevel bleef gespaard!

Er was in 1932 dan ook geen heel ingrijpende restauratie nodig om het pand in oorspronkelijke staat te herstellen. Een monumentencommissie zou nu hoge waarde aan de negentiende-eeuwse toevoegingen toekennen. Dat is nu wel anders.

Bewaard

Hoe dan ook, het Petersgasthuis is een goed bewaard stadskasteel en een van de bijzonderste monumenten van Arnhem. De kruiskozijnen dateren uit 1932 en de ondergevel is helemaal gereconstrueerd in 1955. Maar er is meer dan genoeg oorspronkelijk materiaal over om te kunnen zeggen dat de gevel in grote lijnen authentiek is.

Foto: Digarchief, Marcel Mulder (Wikimedia)

Lees ook: Steenwijker trapgevel nept toerist en kenner

Lees ook: Huis wordt drie eeuwen ouder in halve eeuw tijd

Lees ook: Het gelijk van de saaie ambtenaar

Lees ook: Restauratie Moriaan was extreme makeover

Lees ook: Lelijk op de lijst: een uit de hand gelopen restauratie

Advertenties

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s