Krakersbolwerk is gebouwd als stadskasteel

Ubica-panden

Niet iedereen is gecharmeerd van het huidige uiterlijk van de panden.

Krakers zijn afgelopen weekend uit de Utrechtse Ubica-panden geruimd. Zo heet het althans in de meeste media. Er heeft van 1931 tot ongeveer 1990 een matrassenfabriek met die naam ingezeten. Daarom heten de panden zo. Daarvoor heette het huis Compostel.

Wat de oorsprong van die naam is, weet niemand meer. Bekend is dat het gebouw al in 1319 wordt genoemd, maar waarschijnlijk al rond 1300 werd gebouwd. Van dit versterkte huis, een typisch Utrechts stadskasteel, zijn onder meer nog muurdelen en een weergang over. Die zijn nog in het huis te zien.

Pronken

In de middeleeuwen, vanaf ongeveer 1100, kregen vooraanstaande Utrechters van de bisschop toestemming stenen huizen te bouwen. Dat was in die tijd heel bijzonder. Vaak bouwden ze een groot kasteel om mee te pronken en een kleiner huis ernaast. Dat was in de winter tenminste te verwarmen.

Je kunt deze bouwwerken gerust beschouwen als de Nederlandse versie van de Italiaanse pallazi. Het bekende Oudaen aan de Oudegracht heeft het beste zijn oorspronkelijke vorm behouden. Andere, zoals ook Compostel, gingen met hun tijd mee. Bewoners gaven de huizen nieuwe gevels en brachten andere verbouwingen aan.

Drakenburg

Maar voor wie verder kijkt dan de gevel, staan er nog 23 min of meer overeind in de bisschopsstad aan de Vecht. De oudste is, zover we weten, de Drakenburg aan de Oudegracht. Ruim een eeuw ouder dan Compostel.

Dat heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Vooral het bestaan van de matrassenfabriek heeft het pand niet veel goeds gebracht. Waar gehakt wordt, vallen spaanders. Enkele fabrieksbrandjes, de laatste in 1989, hebben het oude huis flink beschadigd.

Behoud

Dat geldt natuurlijk evengoed voor het aanliggende pand, dat ook onderdak aan de matrassenmaker verleende. Dat dateert uit 1865, gebouwd op middeleeuwse fundamenten. Niet zo spectaculair als het stadskasteel, maar zeker het behouden waard.

Wie zet er dan ook een matrassenfabriek midden in de binnenstad? In 1931 was dat normaal, maar eind jaren 80 begreep Ubica ook dat dat niet meer kon. Die verdween dan ook uit het gebouw. Krakers namen de leegstaande boedel over. Van stadskasteel tot krakersbolwerk… eigenlijk heel logisch.

Raar

In 1917 verdween al bij een verbouwing het oorspronkelijke dak. De ongenode bewoners zijn, zover ik kan nagaan, redelijk met het pand omgegaan. Al is niet iedereen gecharmeerd van de ruggengraat die ze op de gevel hebben geschilderd.

Het plan is om  een grand-café en hotelkamers in het stadskasteel en het aanliggende pand te bouwen. Zolang de historische waarden van beide gebouwen overeind blijven, hoor je mij niet klagen. Maar ik heb er een hard hoofd in. Het blijft crisis, en het zou me niet verbazen als de gebouwen nog even leeg blijven staan.

Foto: Kattenkruid (Wikimedia)
Advertenties

Reageer!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s