De mooiste gebouwen van V&D

V&D Den Bosch

De V&D in Den Bosch is een prachtig Art Deco-gebouw.

Warenhuisketen V&D vertoont steeds meer scheuren. Of de winkelformule 2016 haalt, is de vraag. Veel filialen van de keten huizen in lelijke betonbakken. Maar als de winkelformule verdwijnt, komen er ook een aantal juweeltjes leeg te staan. Monumentje! zet er een paar op een rijtje.

‘s-Hertogenbosch

Een betere plek in de Brabantse hoofdstad kun je bijna niet hebben. De V&D in ‘s-Hertogenbosch zit op een AAA-lokatie aan de Schapenmarkt, pal naast het historische stadhuis. Het is in 1929 opgetrokken in een prachtige art deco-stijl. Bijzonder is de kromming in de voorgevel, evenwijdig aan de straat. Dat maakt het Bossche V&D-pand uniek. Lees verder

Auteursrecht opa Ko lastig voor Almelo

Auteursrecht opa Ko lastig voor Almelo

Almelo is nog even niet van zijn stadhuis af.

Almelo is nog even niet van zijn stadhuis af.

Na-oorlogse architectuur is niet bij iedereen even geliefd. Ook niet als het gaat om een gebouw van Ko Oud. Dat is zeker niet de minste architect: met name in en rond Rotterdam staan er veel monumentale gebouwen van hem. Het bekendste van hem is Stijl-icoon café De Unie.

Maar sloop bedreigt Ouds laatste creatie. Dat is het stadhuis van Almelo. De Twentse stad bouwt een nieuwe en wil van de oude af. Antiek is Ouds betonkolos zeker niet; in 1971 kwam het af. Dat heeft de in 1963 overleden architect niet zelf mee mogen maken. Zijn zoon Hans voltooide het werk.

Lees verder

Overal sporen van Market Garden rond Arnhem

Doornenburg-497.JPG

“Zeker ook kapotgeschoten in de Tweede Wereldoorlog, hè papa?”

Overal om me heen kondigen ze het aan: de herdenking van Market Garden. Dat was een project van de geallieerden tijdens de Tweede Wereldoorlog om Arnhem op de Duitsers te veroveren. Dat ging redelijk goed, tot aan zo’n beetje mijn achtertuin. Daar sloegen de Duitsers in september 1944 hard terug, overigens voor de laatste keer in die oorlog.

Belangrijke gebeurtenissen in de geschiedenis laten hun sporen na. In de regio waar de operatie Market Garden plaatsvond, kun je dat heel goed zien aan het erfgoed. Om precies te zijn: aan al het erfgoed dat er NIET is. Sporen van deze oorlogsschade is overal te vinden in en rond Arnhem. Lees verder

Niet alle creaties van Brabantse architect Bedaux even uniek

Vossenberg-college

Is het Vossenberg-gebouw monumentwaardig?

Mijn middelbareschooltijd is gelukkig al heel lang voorbij. Aan het gebouw waarin die jaren zich afspeelden koester ik zeker geen warme herinneringen. Nu ik wat meer van architectuur weet, besef ik dat ik met mijn boekentas door een echte Bedaux liep.

Jos Bedaux (1910-1989) was een Brabantse architect die flink bezig is geweest, met name in zijn eigen provincie. Voor de Tweede Wereldoorlog werkte hij in een traditionele, eclectische stijl. Later is hij steeds meer strakke, modernistische architectuur gaan maken. Daaronder is naast mijn middelbare school ook het Vossenberg-gebouw in Oudenbosch te vinden. Lees verder

Oostenrijkse huizen niet zeldzaam, wel bijzonder

Oostenrijkse woning Leeuwarden

In veel plaatsen zijn Oostenrijkse woningen te vinden.

Zijn die Oostenrijkse woningen in Emmeloord nou echt zo bijzonder? Ja en nee. Nee, omdat dergelijke woningen terug te vinden zijn in onder meer Leeuwarden, Zutphen, Den Helder, Eindhoven, Heerlen… en ga zo nog even door. Ja, omdat de Oostenrijkse bouwpakketten geweldige panden zijn.

Oorspronkelijk waren ze bedoeld om een paar jaar mee te gaan. De woningnood was vlak na de Tweede Wereldoorlog in Nederland nijpend. Er moest snel een oplossing komen om de ergste nood te lenigen. Bakstenen en andere bouwmaterialen waren – zoals veel in die tijd – schaars. De kant-en-klare woningen waren een geweldige oplossing. Lees verder

Onverwacht leuk hoekje: Emmeloord

Berkenlaan Emmeloord

De huizen aan de Berkenlaan lijken wel wat op elkaar…

Laat ik eens een open deur intrappen. Altijd leuk. Flevoland is niet de meest monumentrijke provincie van Nederland. Betekent dit dat onze jongste provincie een zwart gat is van rijksmonumenten? Welnee! Wie een beetje zoekt, kan er zeven bij elkaar vinden in één straat. Lees verder

Justus van Effenblok weer complex om trots op te zijn

justus van effenblok

De stadsbestuurders vonden het complex on-Hollands.

Het Justus van Effencomplex is klaar, zo lees ik in de krant. Dit rijksmonument in de Rotterdamse wijk Spangen stond er jarenlang wat droevig bij. Eigenaar Woonstad Rotterdam is nu niet al te krenterig geweest. De woningcorporatie heeft 18 miljoen euro uitgetrokken om het wooncomplex van architect Michiel Brinkman uit 1922 weer in een goede staat terug te brengen.

Brinkman (1883-1925) was de vader van Jan Brinkman, die met Leendert van der Vlugt samenwerkte aan onder meer het Feijenoord Stadion en de Van Nellefabriek en aan de wieg stond van architectenbureau Broekbakema. Brinkman senior was volgens veel architectuurhistorici degene die de allereerste aanzet gaf tot het Nieuwe Bouwen. Lees verder

Van den Broek en Bakema hofleverancier wederopbouwmonumenten

Gereformeerde kerk Nagele

De gereformeerde kerk in Nagele verschijnt wellicht op de rijksmonumentenlijst.

We krijgen er wellicht 89 rijksmonumenten uit de periode 1959-1965 bij. Wie naar de architecten van deze gebouwen kijkt, ziet twee namen een paar keer terugkomen. Dat zijn die van Van den Broek en Bakema, een groot architectenduo uit die tijd.

Het gaat om Jo van den Broek (1898-1978) en Jaap Bakema (1914-1981). Zij richtten in 1948 hun architectenbureau Van den Broek, Bakema en Brinkman op, samen met Kuip-ontwerper Jan Brinkman. Die overleed in 1949, waarna het kantoor in 1951 verder ging als Van den Broek en Bakema. Het bestaat nog en heet nu Broekbakema. Lees verder

Getuigen van de wederopbouw blijven staan zoals ze staan

Paleis van Justitie, Arnhem

Big brother is watching you?

Cultuurminister Jet Bussemaker heeft 89 gebouwen uit de latere wederopbouwtijd genomineerd voor de rijksmonumentenlijst. Van die gebouwen uit de periode 1959-1965 staan er vijf in Arnhem. Niet heel vreemd; deze stad was in de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd en dus viel hier veel weder op te bouwen.

Niet iedereen vindt dat erfgoed uit die periode allemaal even fantastisch. Neem nou het Paleis van Justitie, dat grote, betonnen gevaarte tegenover de Eusebiuskerk. Die is een stuk minder aaibaar dan bijvoorbeeld een achttiende-eeuws geveltje aan de Bakkerstraat. Waarom moet dat kolos uit 1963 nou per se bewaard blijven? Lees verder

Duivels dilemma Rotterdam wellicht voorbode voor meer

Wederopbouwkerk, Rotterdam

Karakteristieke kerk moet wijken…

Duivels dilemma? In de Rotterdamse wijk Overschie staan twee katholieke kerken. Een daarvan is rijksmonument, een bijzondere kerk uit 1830. Dat was een tijd dat katholieken nog nauwelijks godshuizen mochten bouwen. De andere is een karakteristiek, beeldbepalend gebouw uit de wederopbouwtijd.

Het rijksmonument, de Sint-Petrus’ Bandenkerk, heeft dringend een opknapbeurt nodig. Kennelijk kost dat twee miljoen euro. De provincie wil best een miljoen ophoesten, maar de parochie moet dan wel zelf de andere helft betalen. Die heeft een rigoureuze manier gevonden om aan dat geld te komen.

Lees verder