Laat Michieltje op zijn voetstuk staan

standbeeld michiel de ruyter

Het eerste monument dat zou moeten sneuvelen.

Kennelijk mogen we Michiel de Ruyter niet meer als held vereren. Althans, als het aan een actiegroepje genaamd Michiel de Rover ligt. Dat doet de Zeeuwse zeeheld af als een slavenuitbuiter en vinden dat er over hem alleen maar saaie documentaires mogen worden gemaakt.

Stel je voor dat de mensen achter Michiel de Rover hier in Nederland de macht zouden grijpen… Zeg maar dág tegen de schitterende binnensteden in Nederland, van Middelburg tot Harlingen. Want al die prachtige monumenten hebben minstens zoveel met slavenhandel te maken als het icoon Michiel de Ruyter! Zet de Zuidas dus maar op de Herengracht neer? Lees verder

Muisjesfabrikant De Ruijter zette traditie naar zijn hand

Blauwe muisjes

Blauwe muisjes bestaan pas sinds 1994.

Mijn tweede zoon is ruim anderhalve week geleden geboren en sindsdien zijn er al twee pakken blauwe muisjes en een aanzienlijk aantal rollen beschuit doorheen gegaan. Als blogger over erfgoed, die zich ook af en toe met immaterieel erfgoed bezighoudt, vraag je dan toch af: waarom beschuit met muisjes? Waarom geen toastjes met jam of geroosterd brood met ganzenleverpaté?

Interessant is, dat we het hier over een echt Hollandse traditie hebben. Intussen is het verbreid tot aan Maastricht en de Waddeneilanden aan toe. In Vlaanderen (en tot voor kort Zuid-Nederland) zijn doopsuikers gangbaar. De gewoonte om beschuit met muisjes te eten dateert volgens veel internetbronnen uit de zeventiende eeuw. Volgens mij  bestond fabrikant De Ruijter toen nog niet…

Lees verder

Duitse winkeliers drongen ons de kerstboom op

Franz Krüger: vader en zoon halen kerstboom uit bos.

Schilderij van de negentiende-eeuwse Oostenrijker Franz Krüger. De romantiek van een kerstboom.

Hooggeëerd publiek! Bij bakker H.P. Hunck aan de Vijgendam te Amsterdam is er suikergoed, chocolade en ander gebak voor in de kerstboom te koop. Dat was te lezen in een advertentie in het Algemeen Handelsblad, op 22 december 1852.

De advertentie meldde verder dat  in de dagen rond kerst ‘een schoone beweegbare, verlichte KERSTBOOM te zien zal wezen’. “En dat dan ook weer te verkrijgen zal zijn de zoo algemeen bevallen KERSTKRANSEN, die bijzonder goed van smaak zijn en gepasseerde jaren den bijval van het Publiek genoten hebben.” Lees verder

Zwarte Piet is een Duitser

Jan Steen, Sint Nicolaasochtend

In de zeventiende eeuw bleef Sint op de achtergrond.

Die eeuwige Sint-en-Piet-racismediscussie beslechten de meeste Nederlanders toch altijd weer met hetzelfde argument. Piet is al een eeuwenoude traditie en daar mag niemand aan tornen, zeggen ze dan. In hoeverre is dat waar? Lees verder

Dialect is onvervreemdbaar erfgoed voor de Limburger

Still Sinterklaasjournaal

De ‘Hollanders’ hebben de gevoeligheden van Limburgers niet begrepen.

Waarom zijn er zo veel Limburgers beledigd als je in het Sinterklaasjournaal hun dialect slecht nadoet? Omdat veel Limburgers die streektaal zien als erfgoed. Het is een manier om je te onderscheiden van de rest van Nederland en de wereld. Spreek je ons dialect? Dan ben je er eentje van ons.

‘Limburgs’ is eigenlijk een verzamelnaam voor een breed scala aan dialecten.  Het is niet voor niets dat het Limburgs volkslied in het Standaardnederlands is geschreven. Als het bijvoorbeeld in het Maastrichts was, zouden sprekers van Roermonds zich achtergesteld voelen. En andersom. Lees verder

Traditioneel dieren kwellen zeker niet typisch Spaans

Ganstrekken is al een eeuwenoude traditie.

Stierenvechten is niet in strijd met de Franse grondwet. Dat heeft het Franse hooggerechtshof besloten. Ik dacht dat dat gestoei met stieren een puur Spaanse hobby was. Is dergelijk wreed cultureel erfgoed typisch iets voor dat verre buitenland?

U voelt het antwoord al aankomen: welnee. Blijkbaar is het vrij algemeen om zogeheten kwelspelen uit te voeren op dieren. Zo kennen we in Nederland sporten als Zwientie tikken (varkentje tikken) en ganstrekken.  Lees verder

Cannabis toont vaagheid Unesco-lijst aan

Op de Unesco-lijst?

Unesco-lijst net zo vaag als een coffeeshop-klant.

Zet de Nederlandse wietcultuur op de Unesco-lijst voor immaterieel erfgoed! Dat betoogt een GroenLinks-raadslid in Den Haag. De manier waarop we in Nederland met coffeeshops cannabisproducten distribueren is uniek in de wereld, vindt deze David Rietveld.

Precies 40 jaar geleden opende in Amsterdam de eerste coffeeshop de deuren. Sindsdien zijn het Nederlandse softdrugsbeleid en de Nederlandse coffeeshops een wereldwijd begrip. Met de invoering van de wietpas staat het fenomeen onder druk. “Deze oerhollandse traditie mag niet verdwijnen”, zegt de GroenLinkser op de site RegioTV. Lees verder

Eeuwenlang gekonkel heeft uniek dorp opgeleverd

Teraas met grens

De grens loopt vaak dwars door huizen heen.

Nederland heeft samen met België de eerste plek gehaald op een internationaal lijstje. De Amerikaanse website Cracked.com heeft Baarle-Nassau/-Hertog uitgeroepen tot het Stomste Ding Dat Ooit Gedaan Is Met Een Grens. De redactie vindt het suffer dan bijvoorbeeld de muur tussen de VS en Mexico, die op sommige plekken ten onrechte dwars door tuinen en akkers van burgers loopt.

De vreemde situatie van Baarle bestaat al sinds tijden dat begrippen als ‘Nederland’ en ‘België’ nog bedacht moeten worden. Dat maakt het eigenlijk verder niet zo bijzondere dorp in de Kempen een apart stuk erfgoed. Het is een Belgische enclave in Nederland, met daarin weer Nederlandse exclaves. Daarin zijn weer Belgische enclaves te vinden. Volgt u het nog? Lees verder

‘Hang naar tastbaar erfgoed groeit’

Kaart Beemster, zeventiende eeuw

De waarde van erfgoed als de Beemster is moeilijk uit te drukken.

Monumentje! interviewde Jan Rouwendal. Rouwendal onderzoekt de economische waarde van erfgoed. Vandaag deel 4 in een serie: ook erfgoed zonder kijkers is belangrijk. 

Niet alle voordelen van erfgoed zijn in geld uit te drukken. Maar als er iets te kwantificeren is, dan moeten we dat ook doen, vindt Jan Rouwendal. “Wat hebben mensen er voor over? Trekt het toeristen aan en hoeveel geld geven die uit in de stad?” Lees verder

Erfgoed loopt soms op vier poten

Blaarkop

Een zeldzaam koeienras: de Blaarkop.

Erfgoed hoeft niet altijd van steen te zijn. Soms loopt het op vier poten. Niet omdat de dieren zelf eeuwenoud zijn, maar wel de rassen waar ze toe behoren. In de loop der tijd zijn er van allerlei (landbouw)huisdieren verschillende, typisch Nederlandse rassen ontstaan. De huidige veeteelt of de moderne huisdierbezitter gebruikt deze niet of nauwelijks meer.

De Stichting Zeldzame Huisdieren (SZH) wil dit soort rassen voor het nageslacht bewaren. Dat doen ze om de cultuurhistorische functie van de dieren en vanwege de wetenschap. Oude rassen geven inzicht over hoe de landbouw vroeger werkte. Daarnaast stelt de stichting dat de dieren ook een functie hebben voor de moderne veehouderij.

Lees verder