Derde leven voor een historische ‘hooiberg’

boerderij westerweg 17A Limmen

De boerderij uit 1890 lag er al geruime tijd verwaarloosd bij.

Het Noord-Hollandse Limmen verloor enige maanden terug een boerderij uit 1890. Het pand stond al enige tijd leeg en was ernstig vervallen. Typisch voor die streek zijn de stolpboerderijen. Dit was er geen. Of toch wel?

In een database voor stolpboerderijen komt het pand niet voor. Maar op de plek waar het eens stond, staat een vreemde, gekleurde constructie. Wat is dat? De geoefende voorbijganger ziet het meteen: dit is de basisconstructie van een zo’n stolp. Lees verder

Benefietavonden moeten mausoleum Oscar Carré redden

Mausoleum Oscar carré

Het mausoleum is behoorlijk in verval.

In een land als Italië stikt het ervan, maar in Nederland zie je ze een stuk minder: grote familiegraven. Dan bedoel ik van die gebouwtjes op een begraafplaats die flink boven het maaiveld uitsteken. Op het Amsterdamse Zorgvlied staat een mooi exemplaar: die van Oscar Carré.

Circusdirecteur Carré was vooral bekend omdat hij het naar hem genoemde circustheater aan de Amstel heeft laten bouwen. Toen in 1891 zijn vrouw Amalia Salamonski omkwam bij een treinongeluk, heeft hij het graf laten ontwerpen. Dat gebeurde door architecten Jan van Rossem en Willem Vuijk, die ook theater Carré hebben ontworpen. Lees verder

Op zoek naar de echte leeuwen van Amsterdam Centraal

leeuwen in Beatrixpark

Vier leeuwen zijn in het Amsterdamse Beatrixpark beland.

Ooit stonden er op de viaducten rondom het Amsterdamse Centraal Station 22 zandstenen leeuwen. Dat waren indrukwekkende, manshoge beelden. Deze stonden symbool voor de vrije doorgang over water en spoor. De leeuwen met het wapen van Amsterdam stonden bij scheepsingangen naar de stad. Die met het Rijkswapen moesten de spoorlijnen markeren.

Geen van deze beelden uit 1876 staan nog op hun plaats. Dat laat Henk Dijkman mij weten. Hij is verbonden aan het Genootschap Leeuwen van het Centraal Station, dat zich het lot van de stenen roofdieren aantrekt. De beelden zijn verdwenen tussen 1904 en 1969. Van de 22 heeft het Genootschap 15 exemplaren weten te traceren.

Lees verder

Parochie bloeit, toch dreigt leegstand kerk

Petrus' Banden

Een bijzonder rijksmonument komt leeg te staan

Steeds meer kerken raken leeg, dat is zo onderhand bekend. Dus ben je als bisdom dolblij als er ergens een katholieke kerk staat die elke zondag vol stroomt, waar verschillende koren en verenigingen aan verbonden zijn en waar ook nog relatief veel jongeren komen. Zou je denken.

Maar zo kijkt het bisdom Haarlem er niet tegenaan. De bloeiende Sint Petrus’ Bandenkerk in Diemen moet dicht. De kerk heeft geen eigen priester meer en krijgt de begroting niet rond.  Lees verder

Onverwacht leuk hoekje: Purmerend

gevels purmerend

Hollandsche gevels in Purmerend.

Waar kennen mensen Purmerend van? Ouderen onder ons zullen het wellicht associëren met Wim Sonneveld, die er op de step heen is gegaan. Verder is het geen erg tot de verbeelding sprekende plaats.

Lees verder

Ideologie bedreigt onrendabel erfgoed

Ruïne van Brederode

In een ruïne bouw je niet even een café of kantoor.

Veel Noord-Hollandse erfgoedliefhebbers schreeuwen al enige tijd moord en brand. En dat is misschien wel terecht: er gaan enkele grote monumenten in de provincie in de verkoop. Naarden-Vesting, de ruïne van Brederode bij Velsen, kasteel Radboud in Medemblik… De media in de provincie smullen ervan.

Al deze monumenten hebben één ding gemeen: de eigenaar. Dat is de Rijksgebouwendienst (RGD), de instelling die het vastgoed van de rijksoverheid beheert. Dat valt onder het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Het is nu eenmaal politieke mode om overheidsdiensten zo klein mogelijk te maken. Daar hoort de RGD ook bij. Lees verder

Verkavelde weiden vaak nog middeleeuws erfgoed

Den Ilp vanuit de lucht

Den Ilp in Laag-Holland vanuit de lucht. De oude verkaveling is in de streek vaak nog goed te zien.

Bij een goed glas bier in de kroeg hoor je het zo vaak: hoezo Nederland is dichtbevolkt? Er is hier nog zoveel open ruimte; bouw dat gewoon vol. Wat die kroegmaten vergeten: dat landschap is vaak eeuwenoud erfgoed. Niet alleen omdat hier en daar een molentje staat, is het uniek.

Dat geldt met name voor gronden in Laag-Nederland. In de groene ruimte rondom de grote steden van de dichtbevolkte Randstad ligt platteland dat al sinds de middeleeuwen nauwelijks van vorm veranderd is. In die tijd is het ontgonnen en in al die eeuwen heeft niemand het nodig gevonden sloten dicht te gooien, tenzij bijvoorbeeld Rotterdam moest uitbreiden. Lees verder

Niet iedereen blij met herbestemming Hilversumse kiosk

kiosk keiplein Hilversum

De dudokiaanse kiosk voor restauratie.

Wat is er nou mooier dan een monument dat eindelijk een herbestemming krijgt? Dat is het geval bij de kiosk op het Hilversumse Keiplein. Daar komt, na jarenlange min of meer leegstand, een shoarmazaak in.

Niets mis mee. Het gebouw is neergezet om snel iets te kopen en die functie krijgt de dudokiaanse creatie uit 1931 opnieuw. Een 21e-eeuwse bestemming voor een vooroorlogs architectonisch kunststukje van architectenduo Bakker en Bakker. Waar ooit ‘couranten’ te koop waren, kun je nu een shoarma met extra pittige saus krijgen. Lees verder

Ton tekort voor behoud Noord-Hollandse kadetjes

Kadetjesland

Waarom het plat moet, ontgaat me eigenlijk.

Ooit bestond Brabant uit kleinschalige akkertjes met veel houtwallen. Dat is door ruilverkavelingen grotendeels verdwenen. Ook andere elementen in de Nederlandse openbare ruimte zijn weg. Oeverwallen en terpen werden afgegraven, heuvels werden geëgaliseerd, meanderende rivieren en beken werden rechtgetrokken.

Natuurlijk, Nederland moest mee in de vaart der volkeren. Toch zijn er nog hier en daar wat landschapselementen uit vroeger tijden blijven bestaan. Eén daarvan is het Kadetjesland bij het Noord-Hollandse Medemblik. Dat bestaat helaas niet lang meer. Lees verder

21e-eeuwse crowdfunding voor Dik Troms schooltje

Schooltje van Dik Trom in Etersheim.

Het bescheiden monument is gered.

Etersheim is een klein gehuchtje, omringd door groene, Noord-Hollandse weilanden. In de middeleeuwen schijnt het nog iets te hebben voorgesteld, maar een paar overstromingen later is daar anno nu weinig meer van over. Maar een negentiende-eeuws monument zet de buurtschap weer op de kaart.

Dat is namelijk het schooltje waar Cornelis Kievit jarenlang schoolmeester is geweest. Kievit was de schepper van jongensboekheld Dik Trom. En het bescheiden monument heeft nog een primeur: het is het eerste restauratieproject dat met behulp van zogeheten crowdfunding wordt gerestaureerd. Lees verder